180 | Etcetera

#180
15.09 — 14.12.2025

download pdf

print

Ongemakkelijke ficties

Redactioneel Etcetera 180

Seppe Decubber, De hoofdredactie

Levensreddende verhalen construeren

Vorig seizoen vierde het Vlaamse gezelschap Berlin zijn twintigste verjaardag. Sinds 2003 bouwt het aan een indrukwekkend oeuvre van filmisch-documentaire voorstellingen waarin het met de perceptie van de toeschouwer jongleert — de suspension of disbelief, verheven tot de zoveelste macht. Maar waar komt die neiging tot misleiden vandaan, vraagt Evelyne Coussens zich af. Wat betekenen fictie en realiteit in het werk van Berlin en hoe zijn die begrippen de afgelopen twintig jaar geëvolueerd?

Evelyne Coussens

Fictie als sluiproute

Gevangenen: je kent ze uit fictieseries, truecrimepodcasts of krantenartikels. Maar in de theatervoorstelling De gevangenis van Lara Staal en de films The Making of Justice van Sarah Vanhee en Reas van Lola Arias komen (voormalige) gevangenen zelf aan het woord. Kan fictie een uitweg bieden uit hun harde realiteit? En kan verbeelding ons helpen om uit vastgeroeste denkkaders over recht en rechtvaardigheid te breken? Natalie Gielen zoekt het uit.

Natalie Gielen

‘Hoe ver kunnen we gaan?’

In hun werk verweven en onderzoeken Julie Cafmeyer en Charlotte Van den Broeck fictie en realiteit. Julie Cafmeyer in haar debuutroman De collectieve inzinking van de familie Hofmeyer (2024) en haar voorstelling De Meeting (2025), Charlotte Van den Broeck met haar boek Een vlam Tasmaanse tijgers (2024). Catho De Cordt spreekt hen op een boogscheut van de Antwerpse zoo, over levenslustige narratieven en luisterende protagonisten, de erotiek van het plantenrijk en het belang van dingen met rust laten.

Catho De Cordt

Hoe ik naar een voorstelling ging kijken in de laatste dictatuur van Europa

Hoe is het om op te groeien onder een tiranniek regime? Is er ook plaats voor kunst? Met rauwe, tedere ironie biedt Alina Savitskaya een inkijk in ‘de laatste dictatuur van Europa’.

Alina Savitskaya

Plato’s grot en de trollenkelder

Over fictievervaging in het jeugdtheater

Een kus op scène veroorzaakt commotie, als acteur spelen dat je in een rolstoel zit is niet meer van deze tijd, en een berg sigarettenpeuken als decor ontaardt in een lawine aan verontwaardigde reacties. Liv Laveyne speurt naar duidelijkheid.

Liv Laveyne

Wanneer wordt fictie noodzakelijk om over de werkelijkheid te spreken?

Op de brandende puinhopen van de Tweede Wereldoorlog werd fictie geschreven. In parlementen, op Facebook en op Fox News wordt fictie geschreven. Fictie is overal, en vooral: fictie is macht. Iets wat fascisten — toen en nu — beter dan wie dan ook begrepen, schrijft Alexander Deprez.

Alexander Deprez

Pleidooi voor de vierde wand

Van Aristoteles tot TikTok: de grenzen tussen speler en kijker, tussen fictie en realiteit, tussen waarheid en geloofwaardigheid zijn — zeker in de afgelopen drie eeuwen — vaak hertekend. Het idee van de vierde wand luidde de start van het moderne theater in, vertelt Karlijn Sileghem. Ze vraagt zich af welke rol die vierde wand nog kan spelen in een wereld die steeds fragmentarischer wordt.

Karlijn Sileghem

Schaamteloze onechtheid

In 2024 maakte Simon Baetens de voorstelling I’m Not Done, waarin hij een constant transformerend personage opvoert. Een halfjaar na de première blikt hij terug op het creatieproces, en belicht hij de strategieën die hij ontdekte om met fictie en verbeelding te spelen. Hoe verhoudt fictie zich tot de onvermijdelijke vraag naar authenticiteit? Kun je, als grotesk personage in een flagrant onechte ruimte, oprecht connecteren met een publiek?

Simon Baetens

Van papier naar podium: Lisah Adeaga

Slaap – Haruki Murakami

Hoe zou jij jouw favoriete boek of kort verhaal naar het theater vertalen? We vroegen het aan vijf theatermakers en -spelers. In deze reeks nemen Kristien De Proost, Melissa Mabesoone, Lisah Adeaga, Louise Bergez en Edoardo Ripani je mee in hun theatrale verbeelding.

Lisah Adeaga

Van papier naar podium: Melissa Mabesoone

LIFE CEREMONY – Sayaka Murata

Melissa Mabesoone

Van papier naar podium: Kristien De Proost

Light and The Sufferer – Jonathan Lethem

Kristien De Proost

Van papier naar podium: Louise Bergez

Winnie De Poeh – A.A. Milne

Louise Bergez

Van papier naar podium: Edoardo Ripani

Petrolio – Pier Paolo Pasolini

Edoardo Ripani

Beste Fictie,

Maaike Neuville

Visies voor het veld: Nawel Kalbi

Wie begint? Wie blijft?

In Visies voor het veld vraagt Etcetera aan sleutelfiguren naar hun perspectief op de podiumkunsten van morgen. Wat loopt goed, wat moet dringend anders? Wat zouden ze veranderen als ze morgen een almachtige minister van cultuur waren, met onbeperkte middelen en bevoegdheden? Deze week: Nawel Kalbi, artistiek coördinator van Victoria Deluxe, een Gents sociaal-artistiek cultuurhuis waar mensen van alle leeftijden, met diverse achtergronden en uiteenlopende mens- en maatschappijbeelden samen theater maken.

Nawel Kalbi

Visies voor het veld: Wouter Hillaert

We moeten meer wakker liggen van Lanaken en Izegem

In Visies voor het veld vraagt Etcetera aan sleutelfiguren naar hun perspectief op de podiumkunsten van morgen. Wat loopt goed, wat moet dringend anders? Wat zouden ze veranderen als ze morgen een almachtige minister van cultuur waren, met onbeperkte middelen en bevoegdheden? Deze week: cultuurjournalist Wouter Hillaert.

Wouter Hillaert

Visies voor het veld: Els De Bodt

Het publiek van morgen maken we nu

Els De Bodt

Visies voor het veld: Lotte Vrancken

A Training Ground for the Brutality That Is Coming

Lotte Vrancken

Radio Etcetera, aflevering 1: Fictie

Hebben we anno 2025 nog nood aan fictie? Waarom is er steeds meer wrevel in het jeugdtheater? En wie wordt nu eigenlijk écht blij van de sectorprijzen op het Theaterfestival?

In deze eerste aflevering van Radio Etcetera zoomt Floris Baeke in en uit op ⁠⁠Etcetera 180: Fictie⁠⁠.

7 x Ras El Hanout in KVS

Theater als herinnering, tribunes als tribunaal

Begin november nam het meertalige Molenbeekse theatergezelschap Ras El Hanout KVS over. Ze brachten er zeven voorstellingen die de brede scope van hun artistieke taal in de verf zetten. Sixtine Bérard woonde de takeover bij en sprak met tientallen mensen: bezoekers, medewerkers van de KVS en Ras El Hanout, en deelnemers aan hun ateliers. Wat valt er uit zo’n samenwerking te leren over de delicate evenwichtsoefening tussen grote culturele instellingen en kleinere organisaties in het kunstenveld?

Sixtine Bérard

Visies voor het veld: Dries Douibi

Tien ideeën voor de toekomst van de podiumkunsten

In Visies voor het veld vraagt Etcetera aan sleutelfiguren naar hun perspectief op de podiumkunsten van morgen. Wat loopt goed, wat moet dringend anders? Wat zouden ze veranderen als ze morgen een almachtige minister van cultuur waren, met onbeperkte middelen en bevoegdheden? Deze week: Dries Douibi, dramaturg, artistiek directeur van LOD Muziektheater en tot juni 2026 ook van Kunstenfestivaldesarts.

Dries Douibi

Artiesteningang: Joeri Happel

In Artiesteningang stellen we podiumkunstenaars vragen over hun leven en werk. Vandaag: Joeri Happel. Hij is deel van Camping Sunset, Het Werktoneel, Klub Kilim en initiatiefnemer van collectief Zuidpark. Als speler kon je hem al aan het werk zien bij Cie de Koe, Toneelhuis, Het Zuidelijk Toneel, Olympique Dramatique en NTGent. Het werk dat hij maakt meandert tussen naturalistisch drama, existentialistische clownerie, politieke satire, poëtische abstracties en pamflettaire betogingen.

Joeri Happel

Weg met de partage, leve de partage!

Waarom de partageregeling een rem is op verjonging en het nemen van risico’s

De roep om meer artistieke durf in cultuurcentra klinkt steeds luider, maar zelden wordt gekeken naar de financiële realiteit waarin die keuzes gemaakt worden. De partageregeling, ooit bedacht als hefboom voor vernieuwing, is uitgegroeid tot een rem op verjonging en risico. Tijd om het systeem kritisch te herzien.

Mathieu Van de Wildebergh

Artiesteningang: Thomas Verstraeten

In Artiesteningang stellen we podiumkunstenaars vragen over hun leven en werk. Vandaag: Thomas Verstraeten. De Antwerpse theatermaker, acteur en beeldend kunstenaar maakte dit jaar met FC Bergman Guernica Guernica. In december gaat hij met componiste Heleen Van Haegenborgh in première met Symphony for one hundred citizens and a traffic light, een grootschalige, symfonische installatie van alledaagse stedelijke geluiden.

Thomas Verstraeten

Artiesteningang: Anne-Laure Vandeputte

In Artiesteningang stellen we podiumkunstenaars vragen over hun leven en werk. Vandaag: Anne-Laure Vandeputte.

Anne-Laure Vandeputte

Verzet, nu

Brief aan mijn vrienden

Italië blijft net als Oostenrijk en Duitsland als een van de laatste Europese landen loyaal aan de Israëlische regering, ondanks het aanhoudingsbevel van het Internationaal Strafhof tegen Benjamin Netanyahu wegens oorlogsmisdaden en het VN-rapport van 16 september waarin Israël van genocide beschuldigd wordt. Nu gaan er in die drie landen honderdduizenden mensen de straat op om hun regeringen onder druk te zetten. Nu hij in Rome in de laatste repetities zit voor de Italiaanse première van La lettre (De brief) richt de intendant van de Wiener Festwochen Milo Rau een andere brief aan zijn Italiaanse collega’s en bij uitbreiding aan de hele Europese theaterwereld: een oproep voor verzet tegen de oorlogsmisdaden in Gaza.

Milo Rau

Nog maar eens Shakespeare? Tijd voor Hrotsvitha!

Waarom we ons niet mogen neerleggen bij een mannelijke theatercanon

De theatergeschiedenis zoals Louky van Eijkelenburg die leerde, begint steevast bij drie Atheense mannen en lijkt eeuwenlang een mannenzaak. Ze vindt dat we vergeten vrouwenstemmen – van Virginia Woolf tot Hrotsvitha – moeten terughalen om zo een inclusievere canon te schrijven.

Louky van Eijkelenburg

A Year Without Summer – Florentina Holzinger

Vrouwenhorror, onsterfelijkheid en extase

In Double take gaan twee Etcetera-auteurs naar een voorstelling en schrijven ze elkaar in het zog ervan een brief. Amber Maes en Marieke Schraepen schrijven elkaar na A Year Without Summer over vrouwenhorror, onsterfelijkheid en extase. “Er is niets triomfantelijks aan de visceraliteit van een stervend lichaam, er is niets triomfantelijks aan onverdunde doodsangst.”

Amber Maes, Marieke Schraepen

Under the Influence – Colette Goossens, Stan Martens & Laurens Aneca

Hoe verenig je zorg en liefde binnen een relatie?

In Double take gaan twee Etcetera-auteurs naar een voorstelling en schrijven ze elkaar in het zog ervan een brief. Natalie Gielen en Floris Baeke gingen een tweede keer kijken naar Under the Influence van Colette Goossens, Stan Martens & Laurens Aneca. Waarom vinden ze de voorstelling zo pijnlijk herkenbaar?

Natalie Gielen, Floris Baeke

State of the Future 2025 – Jozef Wouters

Pleidooi van een hermietkreeft

Op 3 september 2025 sprak scenograaf Jozef Wouters zijn State of the Future uit tijdens de openingsceremonie van het TheaterFestival in VIERNULVIER in Gent. Je leest zijn toespraak hier. ‘Ik droom van een kunstensector die er van uitpuilt: ruimtes van al die makers die niet enkel werk willen maken maar ook van de manier waarop het werk gemaakt wordt. Al die makers die hun artistiek voorstel breder denken dan wat er op scène gebeurt.’

Jozef Wouters

De kunst van het moederen

Reflectieverslag van ‘How To Be Many Mothers’

Margot De Grave Loyson woonde de festivaldag van How To Be Many Mothers bij in NTGent. Ze reflecteert op de workshops, voorstellingen en gesprekken die er plaatsvonden: over onzichtbaar zorgwerk, het veranderende lichaam en de moeizame combinatie van moeder- en makerschap. Ze blikt ook terug op het panelgesprek dat Etcetera en Rekto:Verso er organiseerden met Clara Spilliaert, Kinga Jaczewska, Dalilla Hermans en Luanda Casella, hieronder ook te beluisteren als podcast.

Margot De Grave Loyson

MULTILINGUAL

Artists’s Entrance: Alesandra Seutin

In Artists’ Entrance, we ask artists about their life and work. Today: choreographer, performer, and director Alesandra Seutin. Alesandra’s distinctive multidisciplinary approach weaves together movement, text, and music to explore identity, memory, and the politics of the body.

Alesandra Seutin

The erotics of asymmetry

Chloe Chignell & Amina Szecsödy’s Shadow Text brings Monique Wittig’s lesbian-feminist epic Les Guérillères to the stage.

Can a dance piece read a text rather than reproduce it in stage form, as in the classic sense of adaptation? The performance Shadow Text by Chloe Chignell and Amina Szecsödy seeks to bring feminist philosopher and writer Monique Wittig’s novel Les Guérillères to the stage. Wittig’s novel, from 1969, — now considered part of the feminist and lesbian canon Feminist critic Mary McCarthy for example, called the book ’the only work of beauty to come out of the Women’s Lib.’1 The novel is a cyclical narrative, in which collective life is continuously destroyed and rebuilt. Wittig’s book is structured as a triptych and in this sense resembles epic more than the conventional novel. Wittig’s novel may be perfect for the stage, as it is concerned with citation, cyclic movement, non-linear time, and the materiality of the body.

Tessel Veneboer

Artists’ Entrance: Kim Noble

In Artists’ Entrance, we ask artists about their life and work. Today: award-winning comedic performance and video artist Kim Noble, known and notorious for, among other things, the much-discussed and acclaimed Lullaby for Scavengers, which can be seen this week on 4 and 5 December at Les Halles in Schaerbeek.

Kim Noble

Artists’ Entrance: Tim Etchells

In Artists’ Entrance, we ask artists about their life and work. Today: artist and writer, Tim Etchells, who has worked in a large variety of contexts and media, perhaps most famously with performance group Forced Entertainment.

Tim Etchells

Bottoms up

Anal Pompidou and satire as survival

A cramped upstairs room above a Latin-American restaurant in the Sablon, sixty people crammed around tiny tables. For eight euros, three nights a week, Anal Pompidou turns this improvised stage into Brussels’ most chaotic cabaret, led by Simon Van Schuylenbergh’s delirious alter ego. Intimate, immediate and independent; it is perhaps the most vital art happening in this city wheezing under debt and bureaucracy.

Brenda Guesnet

recensies

Nooit nooit – WOLF WOLF & NTGent

Glorende vergankelijkheid of vergane glorie?

Het heeft altijd iets ontwapenend wanneer jonge mensen zich aan geschiedenis wijden. Zij horen hun tijd niet uit te lenen aan de tijd nu al terug te draaien. Toch doen ze het. Waarom? Waarom en waardoor werd het collectief WOLF WOLF precies getriggerd om maandenlang in het archief van NTGent te duiken? Nooit nooit, de voorstelling die ze uit al die oude dozen hebben opgeduikeld, weifelt waarvoor ze juist de metafoor wil zijn.

Wouter Hillaert

iRRooTTaa – Circus Katoen & Grensgeval

Laat maar vallen

Met iRRooTTaa brengen Grensgeval en Circus Katoen een begeesterende combo van acrodans en jongleerwerk, op het ritme van honderden keramische balletjes. Een voorstelling voor vierplus over orde scheppen in de chaos, over hoe dat niet altijd lukt en vooral: dat het oké is om af en toe iets te laten vallen.

Simon Knaeps

Feral reverie – Parvin Saljoughi/Kunstenwerkplaats

Betoverde grenswezens

De Iraanse choreograaf en danser Parvin Saljoughi liep in 2021 stage bij Damaged Goods en werkte sindsdien samen met onder meer Cherish Menzo en Claudia Castellucci. Met Feral Reverie, dat ze creëerde als resident bij de Brusselse Beursschouwburg, maakt ze een bijna perfect, ongrijpbaar stuk waarin ze ‘het wilde’ niet alleen thematiseert, maar ook tot leven wekt bij de toeschouwer. De beste voorstelling van 2025, volgens recensent Amber Maes.

Amber Maes

Gaze – Laura Neyskens, Raphaël Vandeweyer, Inter:Action & laGeste

Eve meets Nora meets Madonna

In Gaze, choreographer Laura Neyskens and dramaturg Raphaël Vandeweyer explore how patriarchal dominant narratives control female bodies. Three dancers find themselves caged in a big terrarium which they themselves are unfamiliar with. Lacking agency, these women start to exercise the most recognisable movements that have been mostly performed by female bodies – moving like a doll, rocking a baby, dancing seductively, etc. However, the performance lacks a reflective moment, the agency is never given back to the dancers who after an hour long female-trope exorcism leave their confinement none the wiser.

Ugnė Noreikė

Tierelieren – Pieter De Buysser / Theater Tartaar i.s.m. HetGEVOLG & Het Laatste bedrijf

Toneelspelen tegen de ernst van het leven

Theater- en filmmaker Pieter De Buysser weet als geen ander spitsvondige filosofische constructies en ingewikkelde verhalen te combineren met een speelse beeldtaal. Soms levert dat cerebraal theater op, waarin je als toeschouwer moeilijk kunt kiezen tussen denken en kijken. Meestal doe je dat tegelijk, maar bij De Buysser is dat lastig. Maar in Tierelieren, de tweede keer dat hij samenwerkt met neurodiverse spelers, is die ‘cognitieve dissociatie’ net de bedoeling. De allergrootste thema’s, zoals het ontstaan van het heelal, ontmoeten de realiteit van mensen met een brein dat niet aangepast is aan het dominante vooruitgangsdenken, hoe rijk hun verbeelding ook is.

Klaas Tindemans

Palace Of Justice – Sébastien Hendrickx / KWP

Justitie aangeklaagd

Het Brusselse Justitiepaleis is een gebouw dat tot de verbeelding spreekt: het is de kolossale kroon van de Galgenberg die nagenoeg overal de skyline van de stad tooit. Door haar schijnbaar oneindig durende verbouwing heeft het architecturale icoon een zowaar nog iconischer status verkregen. Als simultaan paleis en ruïne straalt ze een beeld uit dat even krachtig als kluchtig is. Vanuit die ambiguïteit vertrekt theatermaker-activist Sébastien Hendrickx voor zijn Palace of Justice. Samen met acteurs Mats Vandroogenbroeck and Yolanda Mpele klaagt hij ons logge rechtssysteem aan, met het monsterlijke maar afbrokkelende Justitiepaleis als metafoor.

Tilde De Vylder

Shoe/farm – a family business – buren

Een mooie makke Hermès-pony

buren maakte een visueel bekoorlijke voorstelling over lokaal gekweekte seizoensschoenen. shoe/farm – a family business is verleidelijk, maar ook een tikkeltje te oppervlakkig. Het verhaal over een familiebedrijf, dat bij het begin nog een rol lijkt te spelen, verdwijnt gaandeweg op de achtergrond en maakt plaats voor beelden van massaconsumptie die in al hun sexy trendgevoeligheid precies dezelfde adrenaline genereren die ze ter discussie lijken te stellen.

Amber Maes

ANDRS (3+) – 4Hoog

Anders, maar niet echt

4hoog gaat met ANDRS voor een voorstelling die zich niet wil laten vangen in een kader, maar de verbeelding wil prikkelen van de allerkleinsten. Hoewel de poging charmant is, blijft ANDRS te veel hangen op één noot, met te veel herhaling en te weinig verrassing. Of: zo anders is ANDRS ook weer niet.

Anne-Lise Vael

Opus Apparatus – Boris Van Severen & Jonas Vermeulen / Compagnie Cecilia, LOD & CAMPO

Theatermusical zonder drama

Over de verhouding tussen mens en technologie zijn boekenkasten volgeschreven. Jonas Vermeulen en Boris van Severen voegen aan die wetenschappelijke of essayistische insteken een artistieke interpretatie toe – hoewel. Het lijkt wel alsof de makers met Opus Apparatus geen verhaal vertellen, maar een lezing houden. Waar blijft het (muzikale) drama?

Evelyne Coussens

Playground Festival/Stuk en Museum M

Peepholes, koeienbellen en een speelse stoelendans

Het jaarlijkse Playground Festival beweegt zich op het snijvlak van performance en beeldende kunst en biedt interdisciplinair werk een speelruimte voor experiment, zowel binnen de museumruimte als in de theaterzaal. Helen D’Haenens zag performances en installaties van Grace Schwindt, Charlotte Bouckaert, Ferenc Balcaen en Zhana Ivanova – een rijk palet aan verrassend maar toegankelijk werk.

Helen D’Haenens

Offline Tourists – Het Zuidelijk Toneel / Enkidu Khaled

Abrupt afgebroken reisverhaal

In Offline Tourists krijgen wij, een verzameling posthumane wezens, een blik voorgeschoteld op de mens anno 2025. Regisseur Enkidu Khaled gebruikt dit boeiende uitgangspunt om de transhumanistische visie van tech bro’s en die van een klassieke humanist tegenover elkaar te zetten.

Marijn Lems

The beach – Sarah Vanhee/hetpaleis

Het strand, brandpunt van het tienerleven

Transdisciplinair kunstenaar Sarah Vanhee onderzoekt wat alle jongeren bezighoudt maar waarover ze moeilijk(er) durven spreken: seksualiteit. In The beach gaat ze samen met hen die oefening ten volle aan. Tegen de achtergrond van zon, zee en strand reflecteren de (jonge) makers over de chaos die intimiteit met zich meebrengt.

Liesbeth De Clercq

Kerff – Sebastien Dewaele / Compagnie Cecilia

Een kerffje op de ziel (maar dan wel na de première)

Een maand geleden ging Kerff in première bij Compagnie Cecilia. Sebastien Dewaele kruipt in de huid van Marcel Kerff (1866-1914), een van Vlaanderens eerste profwielrenners. Het levert een klein tragikomisch pareltje op dat de anekdotiek overstijgt. Helemaal anders ervaarde collega-recensent Evelyne Coussens de voorstelling, getuige haar recensie op pzazz. Een verschil in smaak, of is de voorstelling dan toch gegroeid sinds de première?

Liv Laveyne

4 Women Getting Sick – Renée Goethijn

De vrouw, terra incognita

In 4 Women Getting Sick onderzoekt theatermaakster Renée Goethijn het vrouwenlichaam als landschap, en hoe het de sporen draagt van pijn, uitbuiting, monsterlijk moederschap en een patriarchale medische blik. Met haar surrealistische beeldtaal drijft ze mooi een dualiteit op de spits: zo begrensd als we eruitzien aan de buitenkant, zo onbegrensd voelen we ons vaak binnenin.

Charlotte De Somviele

En Peau de Pêche – Dounia Mahammed / Moussem

Op de huid van Dounia Mahammed

Tussen binnen en buiten, lichaam en wereld. In de voorstelling En Peau de Pêche begeeft Dounia Mahammed zich in dat grillige niemandsland, om lang en diep verdrongen pijn en vervreemding tot uitdrukking te brengen. Haar poëtische woorden laten je alle hoeken van de kamer zien – nu eens zalvend, dan weer abrupt. Maakt Mahammed zo psychisch lijden ten gevolge van onderdrukking suggestief voelbaar?

Catho De Cordt

Tim Bogaerts – Almost Transparent Blue

Tedere Frankensteins op de dansvloer

Hoe interageer je als performer met ogenschijnlijke dode, onbeweeglijke objecten? In zijn performance exploreert Tim Bogaerts hoe geschonden mensen en niet-mensen samen kunnen dansen, samen kunnen helen. Almost Transparent Blue ontvouwt zich als een zoekende aftasting van de grens tussen mens en object.

Natalie Gielen

Parsifal – Susanne Kennedy, Markus Selg & Opera Ballet Vlaanderen

Mislukt ceremonieel spektakel

Met hun enscenering van Parsifal voor Opera Ballet Vlaanderen brengen Susanne Kennedy en Markus Selg een spirituele herlezing van Wagners heilsdrama. De regie verschuift de focus van christelijke verlossing naar boeddhistische zelfontdekking, vormgegeven in een overweldigende stroom van AI-gegenereerde beelden en rituele gebaren. Wat bedoeld is als een eigentijdse ceremonie tussen technologie en transcendentie, ontaardt in visuele overprikkeling waarin betekenis ver te zoeken is.

Rudi Laermans

VOID – Joshua Serafin

De leegte raakt niet ingevuld

VOID van Joshua Serafin is zondermeer een spektakel: de choreograaf zet in hun eentje (en hun blootje) een blauw-oplichtende scifisfeer neer op een sublieme locatie. Maar achter de stoere rituelen en de bezwerende slash onverstaanbare woorden blijft het dieper denken ongrijpbaar.

Mia Vaerman

Damesclub – Maja Westerveld / Abattoir Fermé

Een overkokend oersoepje

Met Damesclub presenteren Maja Westerveld en Abattoir Fermé een metafysische achtbaan die onbeteugeld de rommelige hoeken van de wetenschap zoals we die kennen ondersteboven keert. Op scène trachten drie dames (Kirsten Pieters, Tine Van den Wyngaert en Westerveld zelf, die de eerste voorstellingen inspringt voor Hanne Timmermans) de grenzen van het weten te ontrafelen. Uiteindelijk verdwaalt Damesclub echter zelf in haar onbegrensde veelheid en laat het ons achter met niets dan nieuwe vraagtekens, zonder formule om deze te ontcijferen.

Margot De Grave Loyson

Lost & Found Futures – More Dogs

Hoe vorm je een toekomstbeeld als je blik strak op je eigen navel is gericht?

In Lost & Found Futures belooft muziektheatercollectief More Dogs een avond waarop nagedacht wordt over mogelijke toekomstbeelden. De zoektocht beperkt zich echter te veel tot de existentiële crisis van een man die op het punt staat vader te worden.

Marijn Lems

Cirquemétrage – La Campistany

(G)een gewone dag op kantoor

Een routineuze nine to five op kantoor. Voor sommigen is het je reinste nachtmerrie, voor anderen de geruststellende zekerheid dat alles gewoon zijn gangetje gaat in een wereld die op zijn kop staat. In Cirquemétrage begeeft circusartiest Julia Campistany zich tussen realiteit en waan met objectmanipulatie, acrobatie en nouvelle magie.

Liv Laveyne

De Kortvoorstelling-tentoonstelling – Joeri Happel & Lucas van der Vegt

Bonte avond vol paradoxen

Met De Kortvoorstelling-tentoonstelling brengen Joeri Happel en Lucas van der Vegt een grillige aaneenschakeling van performances, eenakters en parodieën. Wat op het eerste gezicht één ellenlange, alles kapotrelativerende grap van de twee theatermakers lijkt, ontvouwt zich gaandeweg als een verrassende zoektocht naar hoe ze in hun kolderieke stijl toch iets oprechts kunnen vertellen.

Jens Dewulf

Adam en Eva zeggen sorry – Alice Reijs & Tom Van Dyck / De Kempvader

Het scheppingsverhaal als huwelijksdrama

Alice Reijs en Tom Van Dyck, ook in het werkelijke leven vrouw en man, schreven en spelen Adam en Eva zeggen sorry. Het huwelijk van het eerste (heteroseksuele) koppel, dat volgens het boek Genesis werd verjaagd uit de tuin van Eden, is doodgebloed. Ze vervelen zich en vragen zich af wat hun verantwoordelijkheid is voor wat er fout gaat in de wereld van nu. Het is uitgangspunt voor een onderhoudende voorstelling die toont hoe kleinzieligheid en kleinburgerlijkheid ontstaan.

Klaas Tindemans

Handle with Care – Ontroerend Goed

Opgelegde teambuilding

Ontroerend Goed maakt al twintig jaar naam binnen het theaterlandschap met conceptuele performances. Voorstellingen als Fight Night en Thanks for Being Here bewandelden de grens tussen podium en publiek, tussen ervaren en activeren, tussen denken en doen. In hun nieuwe voorstelling Handle with Care heeft deze interactieve methode mogelijks een impasse bereikt: stopt de verantwoordelijkheid van de maker bij het uitdenken van een concept – zeker wanneer dit concept op zorg en gemeenschap gestoeld is?

Jonas Istace

Guernica Guernica – FC Bergman

Geweld, het spektakel

Op mijn telefoon zie ik elke dag onvoorstelbaar geweld en vermoorde mensen. Wat is de verantwoordelijkheid van kunst in het aanschijn van zoveel geweld? En welke rol spelen beelden daarin? Uitdagende vragen volgens mij, maar volgens FC Bergman op zich al een volwaardig artistiek statement. Guernica Guernica is een show die te trots is op zichzelf omdat ze die vragen stelt.

Catho De Cordt

Malgré tout – Starlette Mathata, Aurelie Di Marino en Michiel Soete/Theater Arsenaal

Moraliseren zonder vingertje

Met Malgré tout maakten Aurelie Di Marino, Starlette Mathata en Michiel Soete bij theater arsenaal een opvallend moralistische voorstelling. Vol levenslust en lichtheid zoeken ze een uitweg uit het mondiale labyrint van geweld en onderdrukking. Het resultaat is een even anarchistisch als toegankelijk pamflet voor de speelsheid.

Jens Dewulf

Firestarter – Barbara Raes and Alexandra Broeder

A matchbox

How do you write about a ritual that you have no personal connection with, in which the role of the spectator is limited to watching and not participating? Ugnė Noreikė reflects on these questions, after seeing Firestarter, a collective fire ritual that opened the new theatre season of NTGent.

Ugnė Noreikė

ALKIBIADES – Zuidpool

Een waarachtige schaduw

Alkibiades, de mooiste man van het oude Athene, waant zichzelf de laatste hoop van de democratie. De gelijknamige roman van Ilja Leonard Pfeijffer maar ook de theaterbewerking van Zuidpool biedt een treffende analyse van wat er allemaal mis is met die democratie. Geen vrees, verzekert Alkibiades ons, hij zal de democratie zuiveren.

Simon Vaes

Ook slakken hebben wel eens haast (6+) – Theater Artemis

Tussen humor en frustratie

In zijn nieuwste voorstelling drijft Jetse Batelaan het geduld van zijn jonge (en oudere) publiek tot het uiterste randje.

Amber Maes

Imaginary Numbers – Geert Belpaeme

Spelen met positief en negatief

Als onderzoeker en docent aan KASK is Geert Belpaemes theaterpraktijk altijd vervlochten met theoretische reflectie. In Imaginary Numbers — een mix van dans, performance, filosofie en clownerie — wagen twee acteurs zich aan de buitenwereld via de wereld van de wiskunde.

Tilde De Vylder

Sabr (5+) – Theater Tieret / Mokhallad Rasem

Een sprookje dat geen kleur bekent

Sabr (5+) vertelt het verhaal van een vader en een zoon, de diepe liefde die tussen hen bloeit en de ongedwongen ontdekkingstocht die hun tijd samen is. Kleine en grote toeschouwers worden door Theater Tieret meegenomen in een zorgvuldig gecomponeerd figurenspel. Hoewel de sfeervolle set betovert vanaf de eerste windvlaag, kan de inhoud moeilijker overtuigen. Is dit verhaal al te vaak verteld?

Anne-Lise Vael

Requiem for a Young Soul – Charles Pas & Rint Mennes

De onmogelijkheid om samen te zijn

Als verdwaalde zielen dansen de twee performers in Requiem for a Young Soul door een donkere ruimte. In een abstracte scenografie en onder begeleiding van een dreunende soundscape is er zowel melancholische verstilling als zware overprikkeling. Een atmosferische ervaring die te snel stopt, want er blijft veel potentieel liggen.

Noah Lena Vercauteren

Kidnapped – Rodrigo Batista & Mariana Senne

The world is a casino

Kidnapped unfolds at a time when, as the opening tells us, ‘the earth was tired’. Although the subtitle promises ‘A Training Ground for the Brutality that is Coming’, any distinction between a looming future and the present moment quickly collapses. What emerges instead is a sense of inescapable urgency.

Lynn Gommes

Waar het met de wereld naartoe gaat, daar gaan wij naartoe – De HOE

De kunst van het nooit aankomen

‘Het kan zijn dat we nog iets verstandigs zeggen, maar dat is dan per ongeluk,’ flapt een van de twee personages eruit in Waar het waar de wereld naartoe gaat, daar gaan wij naartoe, een voorstelling van Ans Van den Eede, Louise Van den Eede en Greg Timmermans. Ik zag de voorstelling dertien jaar geleden in een te kleine studio op de toneelschool. Hun gezelschap heette toen nog Hof van Eede, ondertussen staat de voorstelling op het repertoire van De HOE. Dertien jaar later en een stukje leven verder blijft ze nog altijd even geestig als slim. De herneming is zowel voor acteurs als publiek een hernieuwde ontdekking.

Karel Vanhaesebrouck

Family – Louis Janssens

F(r)amiliebanden

In zijn trefzekere, transparante stijl schetst theatermaker Louis Janssens een gevoelig portret van onze familie, en hoe die ons gevormd heeft. De familie die we kregen, en de familie die we onderweg vonden. De familie die voor altijd in ons zit, en de familie die bij leven naast ons staat. Het levert een intiem kleinood op over het universele verlangen om ergens bij te horen.

Charlotte De Somviele

steal you for a moment – Meg Stuart & Francisco Camacho / Damaged Goods

“Stories where nothing happens at all, but it’s really beautiful”

Drie decennia na Disfigure Study (1991) staan Francisco Camacho en Meg Stuart opnieuw samen op scène. Met steal you for a moment brengen ze als makers en performers een intrigerende voorstelling waarin de kracht schuilt in hun verrassende samenspel en in de vriendschap die de toon zet.

Helen D’Haenens

Echo’s van de bergen – BRONKS & Farnoosh Khodadadeh

Een berg van gemis

In Echo’s van de bergen brengen BRONKS en zangeres Farnoosh Khodadadeh haar persoonlijke verhaal op scène. Geregisseerd door Joris Van den Brande en met twee muzikanten en een illustrator aan haar zijde slaagt Khodadadeh erin om van haar kinderlijke kijk op een harde wereld een rijke, verbeeldingsvolle voorstelling te maken.

Charlotte Durnajkin

The Wonder of it All – Daniel Linehan/Hiatus

Mindfulness in de nachtclub

The Wonder of it All is een verrassende performance die laveert tussen een meditatiesessie en een rave. De makers nodigen ons uit om niet te denken, maar te voelen.

Daphne de Roo

Trouble Score – Luanda Casella, Pablo Casella & NTGent

Trauma in keurig popformaat

Trouble Score van Luanda en Pablo Casella is in wezen een popconcert dat uit die vorm wil breken, maar daar niet echt in slaagt. Daardoor blijven de raamvertellingen over trauma en genezing in het ijle hangen.

Rudi Laermans

Mbok’Elengi – Jolie Ngemi

Energieke dansfragmenten uit Kinshasa

En dan zie je ineens toeschouwers enthousiast mee het podium oplopen. Mbok’Elengi is een opzwepende voorstelling waarin vijf dansers virtuoos het beste van zichzelf geven. Kinshasa, wordt naar Europa gebracht. Niet alleen in dans en performance, maar in het bruisende tumult van de stad zelf. Mbok’Elengi bevat krachtige scènes en boogt op een intense, uitnodigende energie, al laat de voorstelling zich niet volledig vatten.

Noah Lena Vercauteren

a pulse with no body a sun with no sky – Ezra Veldhuis & Bosse Provoost

Naar een niet-menselijk bewustzijn

a pulse with no body a sun with no sky is de meest recente installatie van Ezra Veldhuis en Bosse Provoost en toert als work in progress. Verder bouwend op eerder werk wordt de theaterzaal een wereld van licht, decor en geluid, waarin mensen slechts nietige bezoekers zijn.

Tilde De Vylder

De jaren – Theater Malpertuis

Nood aan een gedeelde geschiedenis

Hoe vertaal je de stilistische genialiteit van Annie Ernaux’ autobiografische roman De Jaren naar de scène? Piet Arfeuille kiest voor een intergenerationele cast van vier actrices en een muzikant. Kunnen deze vijf stemmen en lichamen, in de woorden van Ernaux, ‘het verstrijken van de tijd in haar en buiten haar, in de Geschiedenis’ voelbaar maken?

Natalie Gielen

Play – WArd/waRD/Ann Van den Broek

Een dans waar je van wil dansen

Afgelopen vrijdag ging Play in première in Maastricht tijdens de Nederlandse Dansdagen. In dit werk vindt een zestal dansers hun kinderlijke verbeelding terug in een tijdperk en maatschappij waar werk, structuur, rigiditeit en efficiëntie hoger geprezen worden dan spel en spontaniteit.

Mirna Vrdoljak

Falstaff – DESCHONECOMPANIE

Het is inderdaad een zottekesspel

Ik zat deze zomer ietwat ongemakkelijk bijeengeperst op een overvolle stalen tribune te kijken naar Falstaff van DESCHONECOMPANIE. Wist ik veel dat een groter, emotioneel ongemak me gedurende de hele voorstelling en de rest van de zomer zou bijblijven, want de vraag die Evelyne Coussens in haar recensie in De Morgen stelt, achtervolgt me nog steeds: ‘Wie speelt nu eigenlijk met wie?’

Lena Meyskens

No One’s Gonna Love You Like Me – Steven Prengels / laGeste

Een gemeenschap in beweging

Steven Prengels noemt zichzelf componist, maar zijn praktijk vertrekt evenzeer van Duchamp als van Schubert. In No One’s Gonna Love You Like Me componeert hij niet zomaar muziek, maar een gemeenschap van tachtig lichamen. Zo toont hij wat ‘componeren’ in de meest letterlijke zin betekent: samenbrengen en herbetekenen.

Johan Wambacq

POST! – Het Ei

Heerlijk analoog muziektheater

In POST!, de nieuwe muzikale kleuterproductie van Het Ei, staat spelplezier centraal. Letterlijk zelfs, want het hoofdpersonage koestert de vurige wens om te spelen en te musiceren met haar buurman. Al loopt de kijker af en toe samen met haar verloren in haar enthousiasme.

Ciska Hoet

Antigone in Jeruzalem – Hassan Khayoon/One Space

Tastbaar lijden verdwijnt achter abstracte bespiegelingen

De fascinatie voor de mythische figuur Antigone is onmiskenbaar, zeker bij diegenen die zich onderdrukt weten. Zuher Karim herschreef Sophokles’ gelijknamige Attische tragedie, Hassan Khayoon regisseerde deze Antigone in Jeruzalem. De verplaatsing van het mythische Thebe naar het reële Palestina/Israël is verdedigbaar, maar de balans tussen goede bedoelingen en theatrale vertaling is grotendeels zoek.

Klaas Tindemans

Nieuwsbrief

Advertenties

#18015.09 — 14.12.2025

print

MULTILINGUAL

recensies

#180
15.09 — 14.12.2025